Хайр

Хайр бүхэн бүтэх албагүй бас хамгийн сүүлийнх байдаггүй. Нэг хайр мөхөж нөгөө хайр ирдэг нь хүний амьдрал. Анхны хайр нь сүүлийн хайр байх үзэгдэл үлгэрт гардаг ч үнэндээ амьдрал дээр ховор. Хайр хариуцлага биш Сэтгэлд мэдрэгдэх тэр оршихуй. Харин энэ оршихуйгаар дамжуулан хүмүүс бие биендээ ёс журамыг сахин хамтын холбоог үүсгэхийг үерхэл, хос залуус, эхнэр нөхөр гэх зэргээр томьёолно. Хайр нь мөхсөн ч хамтын холбоо оршин байх нь олонтаа. Гэвч ийм үед хүн хайраас илүү зүйл амьдралд байдгыг ойлгосон байдаг. Хайр заримдаа хамгийн агуу боловч хуурам мэхлэлтээр хамгийн хэврэг зүйл болж хувирах нь бий. Хайрыг сэтгэл зүрх захирдаг. Сэтгэл зүрх нь өөрөө хувь хүний хэв шинжийг агуулж байдаг учир уйдах муу мэдээ үргэлж сануулна. Хайр хүний бүхий л мэдрэхүйгээр дамжиж баяжиж бас хоосорч байдаг ер бусын эмзэг мэдрэмж. Үүнээс улбаалан заримдаа хүнийг маш хүчирхэг заримдаа маш сул дорой болгодог боловч даван туулсан хүн бүр хүчтэй болсон байдаг. Хорвоо дээр яаг одоо маш олон хүн хайранд умбаж байхад түүнээс дутахгүй хүмүүс тарчилж суугаан тэнцэтгэлийн хууль гэлтэй. Хайр гэж юу байдгыг мартаад сайхан амьдралын төлөө ганцаараа тэмцэж суугаа нэгэн хэзээ нэг өдөр хайрын алганд тас алгадуулан нүдээ нээх цагийг төсөөлөхчгүй гэлдэрнэ. Харин зарим нь сайхан хайрыг хүлээн суух нэрийдлээр хоосон халамж өөрийг нь өргөмжлөх ханхүү гүнжийг хүлээсээр. Хайрлуулахыг хүсдэг хүмүүсээс илүү хайрлахыг чухалчилдаг эрхмүүд олон байган амьдралыг гэгээн болгож буй.

Найз

Энэ үгийг уншаад үзэхэд л хэн нэгэн сэтгэлд өөрийн эрхгүй тодхон буудаг. Тэгэхээр тэр сэтгэлд буусан хүний сэтгэлд чи адилхан бууж байвал тэр чиний найз гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл зөвхөн 2 хүний дунд бий болж байгаа маш их мэдрэмж агуулсан хэн хэндээ өгсөн нөхөрлөлийн итгэл бололтой. Ямар нэгэн тангараг өргөж 2 тал гэрээ хэлэлцээр байгуулдаггүй хүмүүсийн дунд үүсэж бий болсон нандин холбоос гэсэн ч болно. Түүнд байдаг гайхалтай чанарыг маш олон үйл үгнээс харж болдог. Баярлах,уурлах,гомдох,тунирхах,хэрэлдэх,зодолдох,ойлголцох, уучлах, санах, хайрлах,өрөвдөх, туслах гэх мэт тоолж баршгүй олон шинж тэмдэгээр илэрхийлэгддэг нь тэд хоорондоо сэтгэлийн мэдрэмжээ тэр чигээр нь шахуу мэдрүүлж ухааны шүүлтүүрийг бараг ашигладгүйд оршдог байх. Та хоёрын харилцаа хэдий чинээ их үйл үгээр илэрхийлэгдэнэ төдий чинээ баялаг дурсамжтай нөхөрлөл үргэлжилнэ гэж би боддог. Үйл үг цөөрөх тусам найзын холбооны хүч суларч магадгүй найз мөн үү гэж бодоход хүргэнэ. Зарим үед найзын холбоо хайраас агуу мэт санагдуулдаг. Учир нь чамд ямар найз таалагддаг вэ гэсэн асуулт оршин байддаггүй болхоор л тэр. Тэдэнд олон үүрэг бий хайр дурлалд санаа тавих,аав ээж болох,туслах ажилтан,багш, банк,такси, орлогч гэх мэт. Хачирлавал хайр халамж хариу нэхдэггүй сэтгэлийн өглөгийг тэнцүүлэх албагүй ч ганхдаггүй хазайдгүй уул юмдаа. Гэхдээ л сэтгэл гэдэг эрхтэн нь байдаг юм хойно оонын эвэр шиг нөгөө эврийнхээ хажууд зэрэгцээд байж байхыг үргэлж эрмэлздэг болхоор уулзаагүй удсан бол утсаар ярьж сэтгэлийн үгийг өрсөн байж хэлж байгаарай.

Хүн юуг ч мартдаггүй харин сануулж хэлэх хэн нэгнээр дутагдаж амьдардаг.

Солиорол...

Хээе эрчүүдийн нар болсон халхын хавтгай дээр биш Улаанбаатар гэх алга дарам газар шамбааралдан байгаа хацар гоо миссүүдээ. Хажуудаа халуу төөнөх зүйлгүй голж шилээд яваад байдаг нандин зүрхтэй бүсгүйчүүд ээ. Сайхан гэсэн лоозонгоо толгой дээрээ мандуулаад л явна уу та хэд минь.Өр зүрхээр наадагч уваагүй залуусын золиос болсон гэнэ билээ харамсмаар юмаа тиймүү. Хил хязгаар дотроос маань айлын хүү ирээд нэг нэгээр нь үсийг чинь аваад явахад дуусахгүй их харцуул байдгым шдээ цаана чинь. Аавын хүүхдүүд адилхан гээд алга үзээд зүрх сэтгэлийн хаалгаа зөнгөөрөө түгжээд хааяа нэг таарах хүн шиг нэгнийг хавирч унагаад тойроод явуулцнаа мэдэхгүй л байгаадаа таминь. За яаая гэхэв ийм хатуу болгосон цус нэгт ахан дүүс бидний буруу гэж үү. Магадгүйл юм даа уул нь цаа хэд чинь сэтгэлээрээ юм байган зайлуул өөрөө гэм хийснээ мартцан л яваа,дэлгэсэн тэрлэг шиг уудам нутаг шигээ зүрх нь хүртэл асар том гээч. Яагаад гэж үү би лав мэдэхгүй юм мэдсэн нэг нь ч хэлээд өгчихгүйл байхдаа тээ. Хөөрхөн төрөх албагүй гэж кануу байдагдаа. Ээ яаг энэ чинь шүү дээ.Цаг хугацаа улиран одохоор нүүрэн дээр үрчлээ суугаад сэтгэл дээр давхраа нэмэгдээд цаанаа л нэг хүйтэн хөндий болоод байгаамдаа. Энэ ч асуудал шүү.Үеийн хэд нь хүнтэй суугаад аав ээжүүдийн нэхэл дагаад байгаа шүү.Булбараа царайгаа будгаар нуухаа болиод залуу эргүүлвэл яасын бэ та? Яасан хийж үзээгүй ажил болхоор нэг л эвлэж өгөхгүй байгаа биз! Тэгдиймдаа олон удаа хийж байж сурцтай болдогийг манай эрчүүд цугаараа хэлэх байх.Сурах гэж ядаж байхад чинь шалиг гэдэг нэр хаанаас ч юм бэ ургаал гараад ирнэ. Танил биш ч бидэнд бол дэндүү ойр нэр шүү кэкэ. За яршиг эрчүүд мундсан биш өөрсдөө гараад ирнэ биз гэж бодож байна уу. Ер нь бол үнэн лдээ мань хэд ямар гандан буурах биш чамайг амьд байгааг чинь мэдрүүлэх гээд л үзэж тарна шүү дээ. Нэг бодлийн байгалын хууль нь юм даа. Өнөө л гандан буурахгүй хэд маань орчин цагтаа хөл нийлүүлээд чат мессеж зэргээр давшилсаар л байна гэтэл манай хүлээн авагчид маань яадаг юм болоо эхлээд биччэх гэхээр хуруу гар нь татаад эсвэл бардам зангийн үнэ цэнэ навс уначих гээд байдаг юм болвуу гэж манай хэд маань зөндөө л ярьдаг. Болдог бол хүйс нэгтнүүд минь цугаараа тал нутагтаа очицгоохуу. Ээ дээ тэнд чинь амьдрал буцалж байна гэнэ шүү.Оо энгэсэгийг тааруулж мэдэхгүй ч өнөө үлгэр домогт гардаг Монголжингоонууд маань маасайгаад л байж байдаг гэнэлээ. Оргуулж босгуулаад аваад явж чадвал өөрийнх чин болсон л гэсэн үг. Элдэв чирэгдэлгүй тэр нь амар ч гэсэн өмнөх үерүүгээ тэмүүлэх нь хотын гудмаар морьтой давхихтай адил эндүүрэл ч байж мэдхиймдаа...

Эмэгтэй хүний гомдол хир удаж байхгүй болдог юм бол. Харилцан адилгүй ч гэсэн их л уддиймшиг байган. Хэн гомдоосон нь ер нь тодорхойлдоо манай хэнэггүй хэдийн л нэг биз. Хэрэвзээ чамайг орхисон нэгэн хайрын хараалаар хараагдаад хэнийг ч хайрлаж чададгүй болчихдог бол яанаа тээ. Хаа сайгүй зомби шиг нөхдүүд явхан байн шдээ.Аз болж тийм зүйл болохгүй мань хүн өөр нэгнийг олзолчихсон овоо хараандаа аваастай. Дараагийн удаа бүүр сурцтай асуудлыг дор нь шийдэж байгам. Ингэж явсаар эр хүн болж олны хэлдгээр хүүхдүүдийн учрыг амархан олдог сэргэлэн залуу болчихно. Үгүй ээ мөн шалиг юмаа ч гэж бодох гайхах бас өөр нэгнийг шархлуулаад муухай л байгаамдаа. Гэтэл нэг талаас нь аваад үзэхэд эхэнд хэлсэн члэн энэ дэлхий шиг том зүрхтэй улсыг яах вээдээ. Харин ч энэ насандаа олон хайрыг зүрхэндээ багтааж нууж явалгүй илчилж явсан олон бүсгүйг уярааж бичвэл урт түүхтэй зурвал үзэсгэлэн гаргахаар агуу их зүйлийг хийчэхсэн байна шүү. Аа яаяа хайрыг үйлдвэрлэгч сайн чанарын машин л гэсэн үг түүхий эд нь эмэгтэй хүн ооёёёё. Шантрашгүй мөхөшгүй тэмцэгч эрчүүдээ магтан дуулая гэссс. Хайраа илчилж амжаагүй хонгор чамдаа би хайртай шүү гээд дуу ер нь зөвхөн эмэгтэйчүүд дуулах дуу байхаадөө. Бидуус харин – Чи миний анхны хайр дурлал биш ч гэсэн чи сүүлийх ч бас бишээ хаха гээл дуулаяаа...

Зиа Зиа хүн л болсон хойно хааяа бухимдах юм байн шүүдээ өөрөөсөө ч болно өрөөлөөс ч болно.Эсвэл зүгээр эргэн тойрноо хараад өөрт хамаагүй зүйлд хүртэл бухимдах үе байх байх.Хааяа нэг гадагшуулчихвал сэтгэлд хор үлдэхгүй амар. Төөгөө хүү суудал дээрээ мянга дэвхцээд дэлхийг удаан эргүүлэхгүй хүмүүсийн алхааг сарниулахгүй болдог юм болдогоороо л болох хойно ДУУСДАГГҮЙ ЭНЭ ЦААСАН ДЭЭР ЭЛЭГДЭДГҮЙ ҮЗГЭЭРЭЭН БИЧНЭЭ хө... /ор ч сайхан харагдаж байна шүү/ 2014,8,17

Үртэй хүний хайлан...

Санах л юмдаа хүүгээн муу аав нь
Сая зүүдлээд сэрсэн болхоор бүүр л их үгүйлэх юм
Сар жилүүд дэндүү удаан чи минь дэргэд үгүй болхоор
Санаа алдан байж шүлэг тэрлэн сэтгэл юугаан засаж л суундаа
Томоогүй үр минь чи аавыгаа санадаг болвуу
Та чи гэж дуудаад аавдаа ирэхийг хүсдэг болвуу
Айлын хүүхэд аавтайгаа хөтлөхийг хардаг болвуу
Аав хаацсын гээд ээжийгээ өмрүүлдэг болвуу
Ганхцан бээрийн цаана байгаа гэж бодохоор
Ганхах сэтгэл өмөлзөөд гүйгээд л очмоор
За яах вэ эсэн мэнд эрүүл  байвал
Заавал би хэрэгтэй гэж үү хэмээн өөрийгөө хуурна
Хажуу айлын хүүхэд аавтайгаа тоглохыг сонсоод
Хачин ихээр бачуураад унаад өгмөөр болох юм
Хүн бүр л аав ээжтэйгээн хорвоод
Хүүг минь ганцхан надад үлдээчихэж болдгүй хорвоо юу
Ааваа гэж дуудах хүн минь дэндүү алс
Ааваа гэж дуудуулах хүү минь чи хажууд үгүй
Аз жаргал гэж юу байдгыг би мартах гээд л байна
Ахиад жаахан удвал би тэсэх эсэхээ ч мэдэхгүй
Буруу зөрүү амьдрал хөвөрдөг нь жам ч гэлээ
Буцаад эвлэх гайхамшигт хором зөндөө бий
Цаг хугацаа чи бүхнийг анагаадаг юм бол
Цав гарсан сэтгэлийг эвлүүлж биднийг аргадаач
Аав нь хүүдээ маш их итгэдэг ээ
Алдаж онох бүх зүйлд ухаантай байна гэж
Аавын нөмөр холдсон тэр сар жилүүдэд
Алдах юмгүй зөнгөөрөө бүхнийг ухаарна гэж
Үртэй хүн үхдэггүй гэж хүмүүс ярьдаг
Үхтэлээн үр харам ч гэж бас байдаг
Үгүйлэн санах олон удаа зүрх зүсэхэд
Үхэл гэдэг ойрхон санагдах юмдаа аавыгаа уучлаарай
Гуниг гутрал дээд зэрэгт хүрэхээр
Ухаант хүн ч гэлээ харанхуйд живчихдэг юм байна
Гашуун нулимс урсаад байдаг хэрнээ
Нэг л өдөр хатаад юу чгүй болчихдог юм байна
Чиний цусанд би байгаа болхоор
Чи өөрөөсөө үргэлж намайг олж харнаа
Чиний сэтгэлд аав нь байгаа болхоор
Зөн совин чинь чамайг миний замруу заанаа
Тээр жил аавдаан ирээд чи хичнээн хөөрхөн
Тэнтэр тунтар алхаад аз жаргал хичнээн их хөвөрлөө
Аавдаа аавдаа гэж хэлд ороод зөндөө баярлуулсан
Ахиад цаашаа юу үзүүлэх байсан бэ аав нь мэдэж чадсангүй
Хамт байж чадаагүй он жилүүдийг
Хэн нөхөж өгөх вэ аавд нь хариулт алга
Бүтэн хайранд бүлээцэж өсгөөгүйн
Хэний буруу вэ аавд нь хариулт алга...
Яаг одоо толгой маш ихээр өвднө
Яаг одоо зүрх дэндүү их хатгуулна
Яаг одоо л хүүгээ харахыг дэндүү их хүсэж байна
Яаг одоо яаг одоо яаг одоо миний Амин-Эрдэнээс өөр хэн ч хэрэггүй

Гадна дотно хоёр нь тэнцүүхэн байдаг хүнтэй ярилцахыг хүсдэг учир нь   тэднээс үнэнийг сонсдог
Өгөх зүйлээ үргэлж санадаг авах зүйлээ мартдаг хүнтэй найзлахыг хүсдэг тэд үргэлж итгэл даадаг
За гээд алга болдогоос үгүй гээд үнэнээ хэлдэг хүнтэй цаг товлодог
учир нь тэд бусдад төвөг уддаггүй
Болох юмуу гэж асуудаггүй болгоё оо гэж түрүүлж дуугардаг хүнтэй хамтрахыг хүсдэг тэдэнтэй хамт байхад хэзээ ч алзахгүй
Уриад дуудахад асуултаар булдаггүй хүнтэй Event-д очихыг хүсдэг тэд үргэлж бүх зүйлд бэлэн байдаг
Үг нь эвлэгхэн биш ч үйлдэл нь зөв хүнийг ажиглахыг хүсдэг тэд  аливааг  ухааруулж байдаг
Зорилгодоо хүрэх гэж зорилтуудаа давж яваа хүнийг сонсохыг хүсдэг
тэд хүсэл эрмэлзэлийг минь бадрааж байдаг
Залуу насаа завгүй өнгөрөөх бахдам хүнийг харах дуртай тэд үргэлж доторх хүнийг минь сануулж байдаг

Чиний явсан зүгт гэрэл огт үгүй ээ би очиж чадахгүй болхоор
Чанга хэлээгүй үгс чинь одоо ч чихэнд минь хангисаар л
Мартчихнаа гэж өөртөө өчнөөн амалсан
Магадгүй одоо ч үүнийгээ давж чадаагүй байх...

Хичнээн ч өдөр шаналлаа билээ хэцүү байсан

Хэдий олон харамсаад юу ч өөрчлөгдөөгүй ээ

Итгэл найдвар сэм сэмхэн урагдахтай зэрэгцэн

Аз жаргал гэдгийг зүрх мартаж эхэлсэн...

Уруул дээр инээмсэглэл бүтэн тогтохоо болиж

Эргэн тойрондоо уусан нам гүм болсон

Өдөр хоног дунд сүнс мэт үл харагдан

Өөрийн өнгийг энэ орчлонгоос баллуурдсаар...

Хачин ихээр санагалзах нь

Хор шарыг бадраах мэт

Олон удаа бадархаар

Омог нь буураад хүчгүйдсээр

Хувь заяатай эвлэрч суугаад

Хөнгөхөн санааширч гунигаа залгилна..

Тэгтэлээ их дэнсэлсийн болхоор

Тэр зүрх гэдэг нь хатуужаад ирсэн

Тэнүүн сайхан харц нь

Хурц болоод гүн болсон

Хэн ч байсан эмээхээ больсон

Хэний ч өмнө хаалттай үлдсэн..

2014.11.19

Хүн чанарыг тань шүүе
Хүнлэг сэтгэлийг тань хүндэтгэе
Төрж та үлдвэл
Итгэлийг тань даая...

Хэзээ ч дүүрэн байгаагүй юм шиг хоосон
Хэн ч хэрэггүй мэт ганцаардал
Өөрийгөө хуурч сүүдрээр хооллоод
Өрөөл нэгнээс нуугдах амьдрал
Маргааш гэж хэзээ ч байдаггүй 
Минийх гэсэн юу ч оршихгүй
Хананы цаадах хүний инээд
Хахир хатуугаар зүрх зурна
Цагын зүүнээс зугтаах бүр
Дэлхийгээс улам л холдож
Зуун жилийн ганцаардал
Тэртээх тэнгэрлүү чангаана
Халдварт энэ өвчинөөс
Хол байхыг сануулая
Жаргалыг чинь хулгайлаад
Гуниглалаар дүүргээд одно..

Санаандгүй гудманд
Салхи татуулаад зөрөе
Салж ядан харахгүйэ
Сайхан үнэрийг чинь үлдээе
Хэмжиж боломгүй төсөөллөөр 
Сэтгэл юүгээн дүүргээд
Хэн ч харсан атаархан
Инээмсэглэлээр чимэглэн алхая
Сав саглаа байхгүй
Цэцэг болгон зурая
Үзэг цаас нийлүүлэлгүй
Дуу болгон аялая
Өчигдрийн гунигаа
Өнөөдөрт даатгасиймаа
Мартчихаж магадгүй ээ
Маргааш дахиад зөрөе..

Эр хүний зүрх сэтгэл анх тэр зүйлийг мэдэрч эхэлсэн цагаасаа хойш үргэлж тархи оюун ухаанаа дийлсээр л байдаг гэтэл эмэгтэй хүн удах тусмаа зүрх сэтгэлээ тархиндаа алдаад байдаг нь бидний хооронд ямар их том ялгаа үүсгэдэг юм бэ. Тийм гэж мэдэрсэн зүйлээ үгүй гэж бусдад ойлгуулах тэр тэвчээр нь гоморхол цөхрөлийн хуримтлалаар бий болсон хүч үү? Тархины шалгуурыг даван гарч зүрх сэтгэлд хүрч бүсгүй таны тэсвэрийг ганхуулах тэр зүйл ИТГЭЛ мөн үү ? үнэн бол цаг хугацааны шүүлт л үүнийг өгч чадах байх. Та нар хаана байна?

Хээе эрчүүдийн нар болсон халхын хавтгай дээр биш Улаанбаатар гэх алга дарам газар шамбааралдан байгаа хацар гоо миссүүдээ. Хажуудаа халуу төөнөх зүйлгүй голж шилээд яваад байдаг нандин зүрхтэй бүсгүйчүүд ээ. Сайхан гэсэн лоозонгоо толгой дээрээ мандуулаад л явна уу та хэд минь.Өр зүрхээр наадагч уваагүй залуусын золиос болсон гэнэ билээ харамсмаар юмаа тиймүү. Хил хязгаар дотроос маань айлын хүү ирээд нэг нэгээр нь үсийг чинь аваад явахад дуусахгүй их харцуул байдгым шдээ цаана чинь. Аавын хүүхдүүд адилхан гээд алга үзээд зүрх сэтгэлийн хаалгаа зөнгөөрөө түгжээд хааяа нэг таарах хүн шиг нэгнийг хавирч унагаад тойроод явуулцнаа мэдэхгүй л байгаадаа таминь. За яаая гэхэв ийм хатуу болгосон цус нэгт ахан дүүс бидний буруу гэж үү. Магадгүйл юм даа уул нь цаа хэд чинь сэтгэлээрээ юм байган зайлуул өөрөө гэм хийснээ мартцан л яваа,дэлгэсэн тэрлэг шиг уудам нутаг шигээ зүрх нь хүртэл асар том гээч. Яагаад гэж үү би лав мэдэхгүй юм мэдсэн нэг нь ч хэлээд өгчихгүйл байхдаа тээ. Хөөрхөн төрөх албагүй гэж кануу байдагдаа. Ээ яаг энэ чинь шүү дээ.Цаг хугацаа улиран одохоор нүүрэн дээр үрчлээ суугаад сэтгэл дээр давхраа нэмэгдээд цаанаа л нэг хүйтэн хөндий болоод байгаамдаа. Энэ ч асуудал шүү.Үеийн хэд нь хүнтэй суугаад аав ээжүүдийн нэхэл дагаад байгаа шүү.Булбараа царайгаа будгаар нуухаа болиод залуу эргүүлвэл яасын бэ та? Яасан хийж үзээгүй ажил болхоор нэг л эвлэж өгөхгүй байгаа биз! Тэгдиймдаа олон удаа хийж байж сурцтай болдогийг манай эрчүүд цугаараа хэлэх байх.Сурах гэж ядаж байхад чинь шалиг гэдэг нэр хаанаас ч юм бэ ургаал гараад ирнэ. Танил биш ч бидэнд бол дэндүү ойр нэр шүү кэкэ. За яршиг эрчүүд мундсан биш өөрсдөө гараад ирнэ биз гэж бодож байна уу. Ер нь бол үнэн лдээ мань хэд ямар гандан буурах биш чамайг амьд байгааг чинь мэдрүүлэх гээд л үзэж тарна шүү дээ. Нэг бодлийн байгалын хууль нь юм даа. Өнөө л гандан буурахгүй хэд маань орчин цагтаа хөл нийлүүлээд чат мессеж зэргээр давшилсаар л байна гэтэл манай хүлээн авагчид маань яадаг юм болоо эхлээд биччэх гэхээр хуруу гар нь татаад эсвэл бардам зангийн үнэ цэнэ навс уначих гээд байдаг юм болвуу гэж манай маань зөндөө л ярьдаг тээ. Болдог бол хүйс нэгтнээ цугийн аваад бүгдээрээ тал нутагтаа очицгоохуу. Ээ дээ тэнд чинь амьдрал буцалж байна гэнэ шүү дээ оо энгэсэгийг тааруулж мэдэхгүй ч өнөө үлгэр домогт гардаг Монголжингоонууд маань маасайгаад л байж байдаг гэнэлээ. Оргуулж босгуулаад аваад явж чадвал өөрийнх чин болсон л гэсэн үг. Элдэв чирэгдэлгүй тэр нь амар ч гэсэн өмнөх үерүүгээ тэмүүлэх нь хотын гудмаар морьтой давхихтай адил эндүүрэл ч байж мэдхиймдаа...

Эмэгтэй хүний гомдол хир удаж байхгүй болдог юм бол. Харилцан адилгүй ч гэсэн их л уддиймшиг байган. Хэн гомдоосон нь ер нь тодорхойлдоо манай хэнэггүй хэдийн л нэг биз. Хэрэвзээ чамайг орхисон нэгэн хайрын хараалаар хараагдаад хэнийг ч хайрлаж чададгүй болчихдог бол яанаа тээ. Хаа сайгүй зомби шиг нөхдүүд явхан байн шдээ.Аз болж тийм зүйл болохгүй мань хүн өөр нэгнийг олзолчихсон овоо хараандаа аваастай. Дараагийн удаа бүүр сурцтай асуудлыг дор нь шийдэж байгам. Ингэж явсаар эр хүн болж олны хэлдгээр хүүхдүүдийн учрыг амархан олдог сэргэлэн залуу болчихно. Үгүй ээ мөн шалиг юмаа ч гэж бодох гайхах бас өөр нэгнийг шархлуулаад муухай л байгаамдаа. Гэтэл нэг талаас нь аваад үзэхэд эхэнд хэлсэн члэн энэ дэлхий шиг том зүрхтэй улсыг яах вээдээ. Харин ч энэ насандаа олон хайрыг зүрхэндээ багтааж нууж явалгүй илчилж явсан олон бүсгүйг уярааж бичвэл урт түүхтэй зурвал үзэсгэлэн гаргахаар агуу их зүйлийг хийчэхсэн байна шүү. Аа яаяа хайрыг үйлдвэрлэгч сайн чанарын машин л гэсэн үг түүхий эд нь эмэгтэй хүн ооёёёё. Шантрашгүй мөхөшгүй тэмцэгч эрчүүдээ магтан дуулая гэссс. Хайраа илчилж амжаагүй хонгор чамдаа би хайртай шүү гээд дуу ер нь зөвхөн эмэгтэйчүүд дуулах дуу байхаадөө. Бидуус харин – Чи миний анхны хайр дурлал биш ч гэсэн чи сүүлийх ч бас бишээ хаха гээл дуулаяаа...

Зиа Зиа хүн л болсон хойно хааяа бухимдах юм байн шүүдээ өөрөөсөө ч болно өрөөлөөс ч болно.Эсвэл зүгээр эргэн тойрноо хараад өөрт хамаагүй зүйлд хүртэл бухимдах үе байх байх.Хааяа нэг гадагшуулчихвал сэтгэлд хор үлдэхгүй амар. Төөгөө хүү суудал дээрээ мянга дэвхцээд дэлхийг удаан эргүүлэхгүй хүмүүсийн алхааг сарниулахгүй болдог юм болдогоороо л болох хойно ДУУСДАГГҮЙ ЭНЭ ЦААСАН ДЭЭР ЭЛЭГДЭДГҮЙ ҮЗГЭЭРЭЭН БИЧНЭЭ хө... /ор ч сайхан харагдаж байна шүү/

үнэн гэдэг чамд итгүүлэх хууран мэхлэлт

---Хүнээс хүнийг нь олж хардаг болооосой

Алж идэж авирч унах гээгүйн бол өндөр нам өргөн бүдүүн тийм чухал уу
Авч зүүдэг гоёл биш атал мөнгө хувцасныхан юунд тэгж татагддагын
Цалин мөнгөө цагтаа үрээд цагын найзуудаар биеээ тойруулвал
Цагын бусгаанд гэнэдэж ойчоод царайг нь харах хүнгүй хоцрохвий
Уйдаж сураагүй гээд хайрыг солиж үерхэж дасаагүй гээд сэтгэлээ нууцалж
Нартай өдөр сарыг шүтэж сартай шөнө нарыг зүүдлээд
Нийгмийг дагаж найранд дурлаад нэг л өдөр ганцаар үлдэвзэй
Сэхүүн зангаар бусдыг голж бардам зангаар хайрыг тойрч
Сэтгэл гэдгийг умартан жаргал гэдгийн хиймэлээр зохиож
Хүсэж чадахаас хийж чадахгүй хүлээж чадахаас очиж зүрхлэхгүй
Харсан болгоноо гоочилж үзсэн бүхнээ элэглэнэ
Сайн яваагаа хэлэх дуртай сайхан байгаагаа сонсох хүсэлтэй
Амнаас нь алт унадаг сэтгэлээс нь сэрүү татдаг
Мөнх юм шиг боддог мөсөн уул шиг хатуу
Харахад сайхан хажууд нь хүйтэн
Би гэдэг нь хоосон хүн гэдэг нь эзгүй
Царай нь цагынх бие нь хооолных....

Үйлээ бодоорой хожим ээж болно шүү
Үйлдэлээ тунгаагаарай хожим эцэг болно
Сайхан хайр хэзээд ирнэ өөрийгөө л сайн бэлд
Сайн явдал хэзээд тохионо боломжийг битгий алд
Гаднах төрхөөрөө биш доторх хүнээрээ бусдыг тат
Царай гандаж сэтгэл үлддэг хорвоо
Хүнийг итгэлийг авсан бол хэзээ ч битгий алд тас зуур
Сэтгэлд үлддэг хамгийн том сорви итгэл алдах байдаг юм
Өнөөдөр дайрсан салхи чинь дэлхийг тойроод ирэхэд
Өөр хүн болчихоод тогтоож авахыг хичээ
Амьдралд олон учрах аав ээжийн хүүхдүүдийг
Ав адилхан санаж хүнийг нь олж хараарай,,,,
/2014.8.7,/

Шүүмжлэл хүнийг муу болгохгүй
Магтаал хүнийг сайн болгохгүй
Авах гээхийн ухаан байгаа бол
Ав адилхан л санагддаг болно
Оршуулган дээр чинь хэдэн хүн ирэхийг
Өөрийн чинь амьдрал хэлээд өгнөө

....Санаа алдсан сэтгэлийн хуй
Салхи болон тэнгэрт хүрээд
Эмзэг тэнгэрийн зүрхийг гижигдэн
Эхэр татуулан нулимс унагаана
Анхных бишээ бороо чи
Ахиад л гуниг татууллаа
Дураар урсах нулимсыг нуун
Дусал бүрээрээ намайг хучна
Одоо болноо дахиад л биш шүү
Олон удаа өөртөө амалсан
Атгахан зүрхэнд тийм их зай байхгүй
Арга ядан цохилж байна
Элэгдэж хуучирсан эзэнгүй сандалаа
Энд тэндгүй л авч явна
Зориж ирээд суух хүн алгаа
Зөрөөд явах нь дэндүү олон
Өчигдөр өнөөдөр маргааш
Энэ бүхэн энэ тэнцүү байхад
Амьд яваа хэн ч гэлээ
Амьсгалж байгаагаа ч үл мэднэ
Хэзээ ч ирээгүй хэзээ ч яваагүй
Хэнд ч өгөөгүй хэнээс ч авахгүй
Эхлэл нь сүүлийнх юм шиг
Төгсгөл нь үхэл юм шиг....

яаг одоо энд.................

Аянга нүргэлэх дуу алгуурхан сонсогдож
Тэнгэрт үүл хурна
Магад бороо орвол 
Чи дэргэд минь үлдэх үү?

Нулимс хаанаас гардаг юм болоо..
Бүтэлгүй хайртай учирсан 
Эмзэг бүсгүйн зүрхнээс үү
Бүлээн цайгаа ганцаар уух
Ганцаардсан өвгөний элгэнээс үү
Балчир насаа торонд үдсэн
Томоогүй залуугийн хоолойноос уу
Болчимгүй үгэнд нь гомдсон
Ачит эхийн сэтгэлээс үү
Нулимс хаанаас гардаг юм болоо..
Халагдаад ирсэн хүүгээн хараад
Өмөлзөн үнсэх эхийн уруул дээрээс үү
Хайртай шүү гээд холоос мэндчилэх
Насны ханийн хацар дээрээс үү
Хамаг Монголоо алдаршуулан зогсох
Энгүй хүчит тамирчдын нүднээс үү
Энэ бүхнийг тольдон суугаа
Эрхэст тэнгэрийн үүлнээс үү
Нулимс хаанаас гардаг юм болдоо...

Надад байхгүй чи
Чамд байхгүй би..
Хааяахан саналаа гээд гүйгээд очихгүй ээ
Хаа нэгтээ таарлаа гээд харцаа нуугаад л өнгөрнө
Үзэгдэх төдийн зурвас тархинд битгий илгээ
Өөр юм бодоод л мартаж сурсан гэж итгэсэн
Өрөөлийн сэтгэлд чи байхгүй ээ
Өчигдөрдөх салсан юм шиг маргааш ч бодно
Зав гарахгүй бол санаа алдах хоромгүй
Завсар гарахгүй бол дурсаж суух цаг үгүй
Дэн дунтай хоног өдрүүдэд
Дэргэдэх үнэрийг чинь мартахаар би яарна..

Хайр гэдэг хэсэгхэн зуурын донтолт
Харах санах хүсэх нь түүний шунал
Бүдэрч хоцорсон нэгний шаналал
Бүр их хэтэрвэл галзуурал...

Хүн чанар

Хүн чанар гэж...

Надад байхгүй ээ ...

Байсан нь баларчихсан юмуу

Байсныгаа баллачихсан юмуу бүү мэд

Хүн чанар гэж...

Надаас битгий асуугаарай...

Би мэдэхгүй ээ мэдэх гэж ярихад мэдэхгүйн зовлон үгүй ч

Мэдүүлэх гэж ярихад амьдралын ухаарал минь даанч богинохон

Хүн чанар гэж...

Чи мэдэх үү харин...

Чамаас асуумаар байна чиний хариултаар чамайг цэгнэмээр байна

Их байвал уудалж уугаад согтомоор дутуу байвал хамтдаа хаймаар

Хүн чанар гэж...

Чи хаана байна...

Хүн хүнээээсээн хайх эрдэнэ атал

Хүний далай шиг энэ хотд минь хааччихваа...

Хүн чанар чи

Зээлээд өгч болдоггүй

Зөрүүлээд нэхэл сандгүй хүний сэтгэл

Хүн чанар чи

Зовлонг жаргалтай

Хоосныг баянтай тэнцүүлэгч хүмүүний жинлүүр

Хүн чанар чи

Оргүй талд өргөө бариад

Олон хүнийг амь хоргодуулах сэтгэлийн харш

Хүн чанар чи

Өөрөөн санаа алдавч

Өрөөлийг ачлах харамгүй сэтгэл

Хүн чанар чи

Баярлалаа гэж мянган удаа хэллээ ч

Дутуухан санагдах сэтгэлийн оршил

Эргэн тойрноо бузрын нүдээр харж үгээрэн сийчэх олон залуус

Толгойд орсон болгоныг амаараан гаргавал заримдаа үмхий үнэртэнэ

Амьдралын эрээн зүйлсийг цэгнэх ухаан хүн бүрт адилгүйг ойлгоод

Зоосны нүхээр хараа сунгалгүй

Дэнсэлж цэгнэж эцсийн үгээн үлдээн
Түүнд ухаарах  мөч хайрла

Хүн чанартай байна гэж чи бурханд тангараглаагүй ээ

Хүн чанартай бай гэж чамайг хууль ч бас чамд үүрэг болгоогүй

Хүн өөрөө үүгээр л дутаж хүн чанар чинь зулгаадагымаа

Хүн үүгээрээ л баян болхоор түүнийгээн хамгаалж амьдраасай